Eerste hulp bij tone of voice schrijven

Sommige schrijfklachten herken je meteen. De tekst ziet er op het eerste oog gezond uit, maar zodra je verder leest, merk je dat er iets niet klopt. Alsof de schrijver zijn eigen stem onderweg kwijtgeraakt is. Zinnen die niemand ooit hardop zou uitspreken, een toon die schuurt, een afstand die er in het echt helemaal niet is.

Het goede nieuws: dit hoeft geen groot probleem te zijn. Vaak is het sneller verholpen dan je denkt. Je hoeft geen complete merkrichtlijnen open te slaan of een spoedcursus copywriting te volgen. Meestal begint het met één simpele vraag: klinkt dit als mijn merk?

En daar helpen we je bij.

Welkom bij eerste hulp bij tone of voice schrijven. Waar we geen witte jassen dragen, maar wel precies weten hoe je een tekst weer laat ademen. 

Symptoom 1: Je klinkt anders zodra je gaat schrijven

Veel mensen praten helder, vriendelijk en gewoon menselijk. Tot ze een document openen. Dan gebeurt er iets raars: zinnen worden langer, woorden formeler en de toon afstandelijker. Alsof er iemand anders schrijft.

Dit is normaal. Schrijven voelt kwetsbaar. Je kunt niet zien hoe iemand reageert, dus je speelt op veilig. Dat veilige geluid is vaak net te strak.

Eerste hulp: schrijf één zin zoals je praat. Gewoon letterlijk.

En kijk dan nog een keer. Zou je deze zin écht zo zeggen? Zou je hem hardop durven uitspreken in een gesprek? Zo niet, herschrijf hem. Vaak is dat al genoeg om je toon weer wakker te schudden.

Extra tip: lees je tekst fluisterend voor. Alles wat gek klinkt, valt meteen door de mand. Je hoort het sneller dan je het ziet.

Symptoom 2: Je tone of voice wisselt per kanaal

Op Instagram klink je gezellig. In mails klink je ineens formeel. Op de website klink je weer als een brochure uit 2011.

Je tone of voice hoeft niet overal exact hetzelfde te zijn. Maar het moet wel voelen als één persoon. Je hoeft niet drie personages te spelen.

Eerste hulp: kies drie woorden die jouw toon moeten dragen.

Bijvoorbeeld:

• helder

• menselijk

• rustig

Lees een tekst terug en vraag: klinkt dit zo? Niet? Dan repareren.

Wil je dit verder aanscherpen? Laat collega’s dezelfde oefening doen. Je ziet direct of iedereen hetzelfde beeld heeft van hoe jullie merk ‘klinkt’. Verschillen tussen mensen zijn normaal, maar grote variatie betekent dat er geen kompas is.

Symptoom 3: Je weet niet waar je moet beginnen

"Tone of voice" klinkt groot. Alsof je een compleet merkpersoonlijkheidsprofiel moet schrijven voordat je überhaupt een zin mag tikken. Maar dat is niet zo.

Eerste hulp: begin klein. Kijk naar hoe je in het echt klinkt wanneer je iets uitlegt aan een collega of klant. Vaak is dat precies de toon die in tekst moet landen.

Een eenvoudige startvraag helpt: Als iemand mij belt met deze vraag, hoe leg ik het dan uit?

Schrijf dat antwoord op. Dat is je ruwe basis. De rest is finetuning.

Diagnose: je schrijft te veel vanuit regels, te weinig vanuit jezelf

Veel schrijvers proberen het perfect te doen. Geen fouten, geen ruis, alles "professioneel". Maar professioneel betekent niet afstandelijk. En menselijk betekent niet slordig.

Je tone of voice zit niet in trucjes. Het zit in consistent communiceren zoals je bedoelt.

Eerste hulp: schrijf eerst wat je bedoelt, schaaf daarna bij.

Zie het als een consult: eerst luisteren, dan behandelen. Eerst de bedoeling helder krijgen, dan pas de formulering. Als je meteen begint met polijsten, raak je het natuurlijke ritme kwijt.

Alles hierboven komt eigenlijk neer op een paar simpele checks. Momenten waarop je even afstand neemt en kijkt of je tekst nog klopt. Zie het als een korte controle voordat je publiceert.

De behandeling: drie eenvoudige checks

Wanneer je tekst even niet lekker klinkt, controleer dan dit:

1. Zou ik dit zo zeggen?
Als het antwoord nee is, herschrijf. Hardop lezen helpt.

2. Begrijpt iemand buiten mijn vakgebied dit?
Zo niet, vereenvoudig. Een goede tone of voice is helder, zelfs als het onderwerp complex is.

3. Klinkt dit als één persoon? Of als drie?
Stabiliseer de toon. Een tekst die van warm naar afstandelijk springt, voelt onrustig.

Als deze drie stappen goed zitten, is je tekst meestal al stevig genoeg. Geen volledige spoedoperatie nodig.

Extra tip: laat de tekst even rusten. Met een frisse blik zie je vaak direct wat er beter kan.

Wanneer je extra zorg nodig hebt

Soms is er meer aan de hand. Je hele merk klinkt inconsistent. Collega's schrijven allemaal net anders. Je website zegt dit, je social posts zeggen dat.

Dat is geen noodsituatie, maar het vraagt wel een plan. Een goed tone of voice document helpt je merk stevig te laten klinken, ongeacht wie er schrijft.

Wat hoort daarin?

• je kernwoorden, met uitleg

• wat wel en niet werkt

• voorbeelden van goede én slechte tone of voice

• nuance per kanaal (website, email, social)

Een document als dit is geen moeilijk te slikken pil. Maar een gids die voorkomt dat iedereen zijn eigen route kiest.

Wil je daar dieper in duiken? Bekijk dan 5 voorbeelden om je tone of voice te bepalen voor de volgende stap.

Extra tip: plan één vast moment per jaar om je tone of voice opnieuw te checken. Merken groeien. Je toon mag meegroeien, zolang het maar herkenbaar blijft.

Liever dat we even meekijken?

Zie ons als de huisartsenpost voor jouw merkstem. We kijken wat er speelt, geven heldere adviezen en zorgen dat je tekst of merktoon weer gezond klinkt. Soms is het een kleine correctie en soms een compleet nieuwe diagnose.